Назар аударыңыз! Барлық техникалық қызмет көрсету станциялары және гараж кооперативтері иелеріне!

?зінді к?шірмеден Сіз зейнета?ы жарналары мен т?скен ?аражатты инвестициялаудан алын?ан инвестициялы? табыстан т?ратын зейнета?ы жина?тарыны? сомасын к?ресіз.
Естері?ізге сала кетейік, жеке зейнета?ы шотына келіп т?скен зейнета?ы жарналары БЖЗ?-да са?талып ?ана ?оймайды, оны зейнета?ы активтерін сенімгерлікпен бас?арушы - ?аза?стан Республикасыны? ?лтты? Банкі (?Р?Б) т?рлі ?аржы ??ралдарына инвестициялайды. ?лтты? Банк зейнета?ы активтерін ?аза?стан Республикасыны? ?кіметі бекіткен Зейнета?ы активтері есебінен сатып алу?а р??сат етілген ?аржы ??ралдарыны? тізбесіне ж?не БЖЗ? инвестициялы? декларациясына с?йкес инвестициялау лимиттерінеинвестициялайды.
Сіз жина?тар сомасыны? ?згерісін оларды? зейнета?ы активтерін инвестициялау н?тижелеріне с?йкес к?н сайын ?айта есептеліп, ?айта ба?аланып отыратынды?ынан к?ріп отырасыз.
Инвестициялы? табыс т?ра?ты шама емес, сол себепті ол ?ыс?а мерзім ішінде о? н?тиже немесе сол н?тиже к?рсетуі м?мкін.
БЖЗ? салымшыларыны? ?аражаты т?уекелдерді азайту ма?сатында инвестициялау т?рлері, ба?ыттары, оны? ішінде валюталар бойынша ?ртараптандырылатынын есте са?тау ма?ызды. Мысалы, ?азіргі уа?ытта инвестицияларды? 2/3 те?гемен ж?не 1/3 шетел валютасымен, со??ысыны? басым б?лігі - А?Ш долларымен номиналданады.
Сондай-а? инвестициялы? табыс ??рамына ба?алы ?а?аздар (салымдар ж?не бас?а операциялар) бойынша сыйа?ы, ?аржы ??ралдарын нары?ты? ?айта ба?алау, валюталы? ?айта ба?алау т?ріндегі табыстар, сырт?ы бас?аруда?ы активтер бойынша табыстар ж?не т. б. кіреді.
Мысал ретінде салымшылар мен алушыларды? шоттарына 2020 жылы есептелінген инвестициялы? табысты ?арастыру?а болады. ?а?тар айында таза инвестициялы? табыс +28,15 млрд те?гені, а?пан айында +111,7 млрд те?гені, наурыз айында +521,8 млрд те?гені, с?уір айында - 125,6 млрд те?гені, мамырдан бастап 2 маусым?а дейінгі аралы?та - 102,4 млрд те?гені ??рады.
Наурыз айында инвестициялы? табысты? айтарлы?тай ?суі (+521,8 млрд.те?ге), ал с?уір, мамыр ж?не маусым айларыны? басында инвестициялы? табысты? т?мендеуі бай?алады. Біра? со?ан ?арамастан 2020 жылды? ?а?тар айынан бастап 2 маусым?а дейінгі кезе?дегі инвестициялы? табысты? жалпы сомасы +433,6 млрд те?гені ??рап, о? н?тижеге ?ол жетті.
Егер осы жылды? наурыз айы неліктен соншалы?ты табысты бол?анын аны?та?ы?ыз келсе, бірнеше ай?а кейін шегінейік ж?не д?л наурыз айында А?Ш долларыны? те?геге ?атысты ба?амы 1 А?Ш доллары ?шін 381-ден 448 те?геге дейін арт?анын еске т?сірелік. Д?л сол кезде біз о? н?тижені к?рдік. Себебі, валюталы? ??ралдар?а орналастырыл?ан зейнета?ы активтерін о? валюталы? ?айта ба?алау зейнета?ы активтері бойынша таза инвестициялы? табысты? елеулі ?суіне ?сер етті.
С?уір айында керісінше, А?Ш долларына ?атысты те?ге ба?амы 448 те?геден 424 те?геге дейін т?мендеп, ны?ая т?сті. ?лтты? валютаны? ны?аю ?рдісі 2020 жылды? мамырында да жал?асты. А?Ш долларыны? ??ны 411 те?геге дейін т?мендеді. Маусымны? ал?аш?ы к?ндері ?лтты? валюта ба?амыны? 1 А?Ш доллары ?шін 402 те?геге дейін т?мендеуімен сипатталды. Тиісінше, валюталы? ??ралдар?а орналастырыл?ан зейнета?ы активтерін теріс ба?алау орын алып, ол ?з кезегінде инвестициялы? табысты? т?мендеуіне ы?пал етті.
Зейнета?ы жина?тары - б?л ?за? мерзімді инвестициялар ж?не инвестициялы? табыс м?лшерін кем дегенде бір жыл кезе?де талда?ан д?рыс екендігіне назар аударамыз.
2) Жа?ында мен ?зімні? зейнета?ы жина?тарымдыБЖЗ?-дан са?тандыру ?йымына зейнета?ы аннуитеті шарты бойынша аудара алатынымды білдім. Ол ?шін мені? шотымда ?аншалы?ты сома болуы керек ж?не ?аражатымды са?тандыру ?йымына аудар?ан немесе БЖЗ?-да ?алдыр?ан жа?дайда ?андай т?лем алатынымды білсем бола ма?
Біры??ай жина?таушы зейнета?ы ?орыны? ?рбір салымшысы ?орды? сайтында?ы е? танымал сервистерді? бірі - болжамды зейнета?ы калькуляторын пайдалана отырып, БЖЗ?-дан да, са?тандыру ?йымынан да алатын ?зіні? болаша? зейнета?ы т?лемдерін дербес есептей алады. Атап айт?анда, ол ?аза?станны? к?п де?гейлі зейнета?ы ж?йесі аясында?ы зейнета?ыны? барлы? ??рамдауыштарын ?амтиды: мемлекеттік базалы? зейнета?ы ж?не жасына байланысты зейнета?ы (немесе орта?), сондай-а? міндетті зейнета?ы жарналары (МЗЖ), міндетті к?сіптік зейнета?ы жарналары (МКЗЖ) ж?не ерікті зейнета?ы жарналары (ЕЗЖ) есебінен ?алыптас?ан зейнета?ы.
Зейнета?ы жина?тарыны? (МЗЖ, МКЗЖ ж?не ЕЗЖ есебінен ?алыптас?ан) болжамды м?лшері зейнеткерлік жас?а толу?а жеткілікті бол?ан жа?дайда, пайдаланушы?а болаша?та са?тандыру ?йымымен зейнета?ы аннуитеті шартын жасау ж?не зейнета?ы т?лемдерін ?мір бойына алу м?мкіндігі туралы хабарламасы бар ?ал?ымалы терезе пайда болады. Есептеу са?тандыру ?йымынан берілетін аннуитеттік т?лемні? болжамды м?лшерін сол жерде білуге м?мкіндік береді. Осылайша Сіз оны БЖЗ?-дан кесте бойынша берілетін т?лемдермен ?зі?ізше салыстыру?а ?ол жеткізе аласыз.
Есептеу о?ай ж?не ?те ?арапайым. Ол ?шін болжамды калькуляторда?ы ту?ан к?ні, жынысы, е?бек ?тілі, жина?ты? сомасы ж?не т. б. сия?ты барлы? ?ажетті ба?андарды толтыру керек. Егер enpf.kz сайтында?ы жеке кабинетте тіркелген болса?ыз, онда калькуляторда?ы ба?андар автоматты т?рде толтырылады ж?не болаша? зейнета?ы?ызды? есебі екі-?ш рет бас?анда-а? ж?зеге асырылады.
БЖЗ?-дан берілетін болаша? т?лемдері?ізді есептеу н?тижесі ?ш сценарийде беріледі: пессимистік, шынайы ж?не оптимистік. Барлы? ?ш н?с?а кірістілікті? болжамды де?гейін ескереді. Б?л ретте барлы? болжамды н?тижелер на?ты ??нды? к?ріністе (болжамны? тиісті кезе?іні? инфляциясын шегере отырып) ?сынылады. Сонымен ?атар зейнеткерлікке шы?атын жасы?ыз бен мерзімді, жина?ы?ыз таусылатын жыл санын ж?не т. б. к?ре аласыз.
Жо?арыда атал?ан тамаша м?мкіндіктермен ?атар enpf.kz сайтында са?тандыру ?йымына аудару ?шін а?ымда?ы жылы жина?тал?ан зейнета?ы ?аражатыны? жеткілікті сомасын есептеу м?мкіндігі де бар. Ол ?шін Сізге "Жина?тарды ?СК-ге аудару" ба?анында?ы зейнета?ы калькуляторы ?ажет болады.
3) ?айырлы к?н! Мені? сіздерден с?райын дегенім, т?тенше жа?дай кезе?інде мен 42 500те?ге м?лшеріндегі ж?рдема?ыны екі рет алдым, б?л мені? зейнета?ы шотыма ?андай да бір ?серін тигізе ала ма?
Біры??ай жина?таушы зейнета?ы ?орыны? 42 500 те?ге к?лемінде берілетін ?леуметтік ж?рдема?ы?а еш?андай ?атысы жо?. Т?тенше жа?дай енгізілуіне байланысты табысынан айырыл?ан азаматтар?а е? т?менгі жала?ы м?лшерінде берілетін ?леуметтік ж?рдема?ы Мемлекеттік ?леуметтік са?тандыру ?орынан (М?С?) беріледі.
М?С? активтері - ?леуметтік аударымдардан жина?тал?ан ?аражат, ол?Р "Міндетті ?леуметтік са?тандыру туралы" За?ында к?зделген ?леуметтік т?уекел жа?дайлары туында?ан кезде берілетін ?леуметтік т?лемдерге арнал?ан. ?леуметтік т?уекел жа?дайларына, м?селен, ж?мысынан, е?бек ету ?абілетінен, асыраушысынан айрылу, ж?ктілігі ж?не босануына, жа?адан ту?ан н?рестені (с?биді) асырап алуына, сондай-а? бала бір жас?а тол?ан?а дейін оны? к?тіміне байланысты демалысты болуына орай табысын жо?алту жатады.
Ал БЖЗ?-ны? зейнета?ы активтері - б?л "?аза?стан Республикасында зейнета?ымен ?амсыздандыру туралы" За??а с?йкес зейнета?ы т?лемдеріне арнал?ан салымшыларды? жеке зейнета?ы шоттарында?ы меншікті а?шасы (зейнета?ы жарналары мен инвестициялы? табысы).
Сонымен ?атар БЖЗ?-да?ы Сізді? зейнета?ы жина?тары?ызды? са?талуына мемлекет кепілдік береді. За?ны? 5-бабына с?йкес, мемлекет алушылар?а БЖЗ?-да?ы міндетті зейнета?ы жарналарыны?, міндетті к?сіптік зейнета?ы жарналарыны? инфляция де?гейiн ескере отырып, на?ты енгiзiлген мiндеттi зейнета?ы жарналарыны?, мiндеттi к?сіптік зейнета?ы жарналарыны? м?лшерінде са?талуына кепілдік береді.
4) Білгім келетіні, "БЖЗ?" А?-дан берілетін зейнета?ы т?лемдеріне жеке табыс салы?ы салына ма? Егер салынатын болса, м?лшері ?андай?
"Салы? ж?не бюджетке т?ленетін бас?а да міндетті т?лемдер туралы" ?аза?стан Республикасыны? Кодексін (б?дан ?рі - За?) ?олданыс?а енгізу туралы" ?аза?стан Республикасы За?ыны? 33-бабында баяндал?ан редакцияда?ы ?аза?стан Республикасы Салы? кодексіні? 320 ж?не 326-баптарына с?йкес салы? салу?а жататын зейнета?ы т?лемдері т?ріндегі табыс т?рлері мен зейнета?ы т?лемдері т?ріндегі табыстар?а ?олданылатын салы? м?лшерлемесі ай?ындал?ан.
Атап айт?анда, 320-бап?а с?йкес - Салы? т?леушіні? табыстарына 10 пайызды? м?лшерлеме бойынша салы? салынады. ?аза?стан Республикасында?ы к?здерден алын?ан дивидендтер т?ріндегі табыстарды ?оспа?анда, олар?а 5 пайызды? м?лшерлеме бойынша салы? салынады.
326-бап?а сай - Салы? салу?а жататын зейнета?ы т?лемдері т?ріндегі табыс?а Біры??ай жина?таушы зейнета?ы ?оры ж?зеге асыратын:
1) салы? т?леушілерді?:
?аза?стан Республикасыны? за?намасына с?йкес міндетті зейнета?ы жарналары;
?аза?стан Республикасыны? за?намасына с?йкес міндетті к?сіптік зейнета?ы жарналары;
ерікті зейнета?ы жарналары есебінен зейнета?ымен ?амсыздандыру туралы шарт талаптарына с?йкес ерікті зейнета?ы жарналары есебінен ?алыптас?ан зейнета?ы жина?тары;
2) "?аза?стан Республикасында зейнета?ымен ?амсыздандыру туралы" ?аза?стан Республикасы За?ына с?йкес зейнеткерлік жас?а тол?ан ж?не ?аза?стан Республикасыны? шегінен тыс жергет?р?ылы?ты т?ратын жерге кеткен ?аза?стан Республикасыны? резидент-жеке т?л?аларына;
3) "?аза?стан Республикасында зейнета?ымен ?амсыздандыру туралы" ?аза?стан Республикасыны? За?ына с?йкес зейнеткерлік жас?а толма?ан ж?не ?аза?стан Республикасыны? шегінен тыс т?р?ылы?ты т?ратын жерге кеткен ?аза?стан Республикасыны? резидент-жеке т?л?аларына;
4) жеке т?л?алар?а ?аза?стан Республикасыны? за?намасында белгіленген т?ртіппен м?ра?а ?ал?ан зейнета?ы жина?тары;
5) ?аза?стан Республикасыны? за?намасында белгіленген т?ртіппен зейнета?ы жина?тары бар ?айтыс бол?ан адамды жерлеуге арнал?ан біржол?ы т?лем т?рінде жеке т?л?алар?а ж?зеге асыратын т?лемдер жатады.
5) С?леметсіз бе! Жа?ында Норвегияны? зейнета?ы ?оры туралы ма?ала о?ыдым, оларды? ?орында ж?мсау?а ?лгере алмай жат?ан орасан зор сома жиналып ?ал?ан екен, ал бізді? БЖЗ?-да?ы зейнета?ы активтері неге сонша аз?
Салыстыруды? ?зі ?исынсыз, ?йткені ?зіні? атауына ?арамастан Норвегия азаматтарын зейнета?ымен ?амсыздандыру Норвегияны? мемлекеттік зейнета?ы ?орыны? бастап?ы ж?не басым міндеті болып табылмайды. Мемлекетке тиесілі б?л ?ор сонымен бірге жина?таушы ж?не т?ра?тандырушы ?йым болып табылады ж?не оны? міндеті - бюджет саласыны? т?ра?тылы?ын ?амтамасыз ету. Норвегия Парламентіне тиесілі ?орды? мемлекеттік бюджетке жыл сайын?ы транштарыны? зейнета?ы т?лемдерін ?амтамасыз ету туралы ?ата? нысаналы ма?саты жо?,б?л Норвегия бюджетін ?аржыландыру к?здеріні? бірі ?ана, ал олар?а б?лінетін ?аражат Скандинавия еліні? экономикасы мен ?міріні? т?рлі салаларына ба?ытталуы м?мкін.
МЗ?-ны? БЖЗ?-дан та?ы бір ерекшелігі, ?аза?станды? ?ор?а ?ара?анда норвегиялы? активтер азаматтарды? дербестендірілген жина?тары болып табылмайды, шын м?нінде Норвегияны? ?лтты? ?л-ау?атын т?ра?тандыру ?оры болып табылады. Осылайша Норвегияны? Мемлекеттік зейнета?ы ?орыны? жина?тарды ?алыптастыру ?а?идаты мен стратегиялы? ма?саттарын ?аза?станды?тарды? жеке зейнета?ы жина?тары ?алыптастырылатын БЖЗ?-мен емес, ?аза?стан Республикасыны? ?лтты? ?орымен (ол ?з уа?ытында д?л осы норвегиялы? ?лгі бойынша ??рыл?ан) салыстыр?ан д?рыс болар еді.